Nieuwsbrief nr. 33                                                               April 2009

Familiedag 13 juni 2009

In de nieuwsbrief van 2008 werd al gerefereerd aan deze datum. Was het in 2006 een vaartocht over de Waddenzee met als eindbestemming het Kazemattenmuseum op Kornwerderzand; deze keer brengen wij een bezoek aan Hindeloopen, één van de mooiste stadjes van Fryslân. Dit miniatuurstadje is met zijn 17e eeuwse Ned.Hervormde kerk, het voormalige gerechtsgebouw en zijn vele monumentale panden en bruggetjes al een historisch monument op zichzelf.

Ook het Schaatsmuseum is in het kader van het 100-jarig bestaan van de

Vereniging van de Friese Elfstedentocht een trekpleister. U vindt hier talloze herinneringen aan de l5 "kruistochten" op de schaats langs de Friese Elfsteden.

“De Friese Elfsteden Vereniging” herdenkt dit jaar haar honderdjarig bestaan met diverse activiteiten en mag momenteel het predicaat Koninklijk voeren.

Verschillende familieleden zijn of waren  betrokken bij dit schaatsevenement of hebben deelgenomen aan de Elfstedentocht. Van rayonhoofd tot deelnemer aan deze tocht.

Om er drie te noemen: ons familielid Douwe IJbrands Cnossen (FCN 2.228) heeft in het verleden niet minder dan vijf maal de tocht uitgereden en bezit vijf elfsteden kruisjes. Een geweldige prestatie. Wieb (FBG 5.28) en Foeke Cnossen (FCN 6.287) waren jarenlang rayonhoofd Sneek, waarbij als significant detail over Wieb verteld kan worden dat hij de uitvinder is van het fameuze “ijstransplanteren”.

In verschillende plaatsen worden in het kader van het eeuwfeest activiteiten georganiseerd.

Als familiestichting hebben wij gemeend in één van deze plaatsen, Hindeloopen, de familiedag te gaan organiseren met de mogelijkheid om het Fries Schaatsmuseum te  bezoeken en het Hidde Nijland museum met zijn historie over de stad Hindeloopen en de zeevaart. Wij zoeken voor de familiedag zo mogelijk altijd een locatie die een relatie heeft met onze Cnossen Knossen historie of een Friese actualiteit.

's Middags kunt u in de Ned.Herv.kerk genieten van een optreden van het roemruchte viswijvenkoor "Grietje Sprot" en het “Johannen Ensemble”.  Het “Johannen Ensemble”, bestaande uit 3 Johan Cnossens, heeft eerder in Bolsward in de Broere Kerk tijdens de familiedag in 2000 opgetreden en dat is hun en ons als bestuur zo goed bevallen, dat we ze graag voor een tweede optreden hebben gevraagd. Zowel het Hidde Nijland Museum als de bovengenoemde locaties staan in de onmiddellijke nabijheid van Restaurant 't Kalkoentje".

Al met al een aantrekkelijk programma met voor elk wat wils. De totale kosten van al deze programma-activiteiten bedragen € 30,- p.p.

Voor deelname aan de familiedag wordt u verzocht zich telefonisch of schriftelijk te melden bij de penningmeester Foeke Cnossen Hemdijk 99 8601XK Sneek, tel 0515 417627 of per e-mail cnossendevries@home.nl en de kosten inclusief de donateurbijdrage ad € 15,- over te maken op postrekening 5560474 t.n.v. stichting "Familie Cnossen-Knossen".

Mocht u met de trein komen, wilt u dit dan vermelden bij de aanmelding? Dan zorgt het bestuur voor vervoer van het NS station naar ‘t Kalkoentje.

Datum:

Zaterdag 13 juni 2009

Locatie:

Restaurant ‘t Kalkoentje" (tegenover de N.H. kerk)

Buren 1

8713 KA Hindeloopen

Tel.0514-521257

Programma:

9.30 uur Ontvangst met koffie en oranjekoek (meerdere consumpties voor eigen rekening)

10.00 uur Aanvang familiereünie

a.welkom

b.mededelingen van bestuur

12.00 uur Lunch (lopend buffet met soep,kroket,diverse broodjes,beleg en dranken)

13.00 uur Optreden Hindelooper mannenkoor

13.30 uur Optreden "Johannen Ensemble"

14.00 uur Bezoek o.a. Hindelooper Museum, Schaatsmuseum en andere bezienswaardigheden

16.00 uur Afsluiting met koffie of thee met broodje

16.30 uur Einde familiedag

Gedurende de activiteiten in ’t Kalkoentje is er gelegenheid Cnossen Knossen artikelen te kopen.

Genealogisch- en archief onderzoek

Zo nu en dan duiken er nieuwe legendes op over de vroegste historie van onze familie. Onze stamboom gaat terug tot voorbij 1400, maar de vraag blijft waar die oude Uupca Johannis to Knossens vandaan komt. Was het een Fries of kwamen zijn voorouders uit Scandinavië? Een aardige lezing over deze vroegste historie komt van de hand van mevr. Coby van Putten. Ze schrijft ons:

“Er staat een heel verhaal in het boek van de Cnossens over de oorsprong van de naam. Nu heb ik nog een andere lezing, die niet in het boek stond. Stel, die Wpca (dit lijkt me een Noorse naam, tenminste niet een Friese naam) kwam uit Noorwegen, wellicht met familie of kornuiten en hij vestigde zich in de buurt van Bolsward. De man sprak de taal natuurlijk nog niet. Hij vestigde zich op de terp bij Bolsward of hij bouwde hem zelf. Omdat hij de taal niet sprak, noemde hij die Terp een Knoss (heuvel) en zijn woonplaats werd thoe Knossens. Deze naam raakte langzamerhand ingeburgerd en werd op die manier de achternaam.”

Natuurlijk vinden wij dit leuk en een interessante gedachtegang, maar wij hechten toch meer waarde aan het professioneel uitgevoerde onderzoek van een aantal Friese genealogen. Ook al duurt dit lang, is het kostbaar en vallen de puzzelstukjes soms maar langzaam op hun plek. We kunnen u verzekeren dat we wel vooruitgang boeken en in het vervolg op ons familieboek zullen we u de resultaten uitgebreid laten zien.

Ook in het afgelopen jaar heeft er weer  genealogisch- en archiefonderzoek plaats gevonden. Onderzocht is ondermeer  de eigenaars situatie van de  “Knossens-pleatsen” in de 17e eeuw. Hiervoor zijn een aantal Proclamatieboeken (1588-1630) doorgenomen. Het doel hiervan is om de onderlinge familierelaties in kaart te brengen

Hierbij enige informatie uit archieven over Thomas Upckes (VIIc), een broer van onze voorouder Johan Upckes Cnossens (VIIe) die rond 1600 verhuisde van Groot-Knossens bij Bolsward naar Hommerts.

In 1604 procedeert Thomas Upckesz te Hommerts  tegen Hessel Aernds en Swob Sipkedr. Vader en moeder van Syouck Hessels. Enkele jaren eerder had Thomas Syouck haar als vrouw gehad, “ die hij ook beslapen ende met haer een halff iaar lanck huysgehouden hadde”. Zij was echter weggelopen naar haar ouders en Thomas wil haar terug als vrouw. Haar ouders hadden een ander verhaal: Thomas had haar met geweld en tegen haar wil daar gehouden.

In 1610 koopt Thomas Upckes 20 pm in “”Cnossenser sate van Ane en Johasn Upckesz.

In 1628 koopt Thomas Wpckes Cnossens circa 5 pm minus 2 ½ eins in een fenne van 23 pm te Knossens met de koper als belender beoosten en Henrick Aernts en het weeshuis van  Bolsward benoorden van Wpckes en Tiete Edes Hoitema voor 551 goudg.

In 1634 koopt Thomas Upckes onder de klokslag van Bolsward 2/3 van de huizing dar, gebruikt door Pyter Wybrants, waarvan hij zelf al 1/3 bezit, van Sytse Popckes te Wirdum en Tiete Popckes te Woudsend, elk 1/3, elk derde voore 34 goudg. 4 st.

In 1634 koopt Sytse Popckes te Wirdum 4 ½ pm plus 2 eins te Cnossens in een stuk van 11 pm van Thomas Upckes.

Doordat de familie beschikte over eigendommen in Groot- en Litike Knossens is door verkoop en vererving veel vastgelegd. Interessant is (en hieraan wordt gewerkt) de familiehistorie zo volledig mogelijk te reconstrueren.

Zo zijn we er achter gekomen dat Anna Wpckedr (IVa), bewoonster en eigenaresse van Groot Knossens rond 1550, die in het Cnossen boek nog geen kinderen had, er wel 3 heeft gekregen:

Agge Mircksdr

Lolck Mircksdr

Upcke Anez (halfbroer)

Alle drie erfden een deel van bezittingen op Groot- en Klein-Cnossen.

Ook is er een vorige generatie toegevoegd aan de Leeuwarder Cnossens, waarmee we tot nu toe geen familieconnectie konden ontdekken. De onderzoekers zijn nu dicht bij de verbinding met de vroegste familiestamleden aangekomen.

Cnossens buiten Nederland en Noord Amerika.

Ook buiten de traditionele emigratielanden Canada en de V.S. hebben  leden van de

familie C(K)nossen zich in het verleden gevestigd. In enkele landen zijn zij inmiddels zo ingeburgerd dat hun (klein)kinderen als inheems kunnen worden beschouwd.

Toch zijn ze zich in veel gevallen nog duidelijk bewust van hun Friese “roots”. Dat blijkt ook uit het feit dat sommigen trouwe leden van onze familiestichting zijn.

In het bijzonder kunnen hier worden genoemd de Franse Cnossens en de Braziliaanse Cnossens. Door Theo Appy CNOSSEN , ( code in familieboek FBG 2.72 ), werd onlangs een uitgebreide aanvulling op de Franse tak doorgegeven ( zie onze website , www.cnossen.nl ). Diverse Franse namen hebben inmiddels in onze stamboom een plaats gekregen!

De Braziliaanse Cnossens zijn wat minder verbonden geraakt met de bevolking van het land, omdat ze grotendeels in een Nederlandse kolonie wonen, Colonia Brasolandia te Unai-M.G. Brasil. Wel komen in deze tak inmiddels veel Portugese voornamen in beeld, maar nog veel Nederlandse achternamen. Het correspondentieadres voor onze familiestichting in Brazilië is Gerrit Cnossen ( code in familieboek BDF 5.42 ). Ook hier kon de stamboom zo veel mogelijk “ bij de tijd “ worden gebracht.

Veel van onze familieleden zullen op vakantie of zakenreizen in andere landen komen. Het bestuur doet een oproep om in deze landen eens via het telefoonboek of anderszins op zoek te gaan naar C(K)nossens.  Zoals gezegd zijn Noord Amerika, Brazilië en Frankrijk goed in beeld, maar er zijn ongetwijfeld nog “ onbekende “ C(K)nossens in andere landen te vinden. We zijn met name erg benieuwd naar het voormalige Oost Europa. In landen als Rusland, de Baltische staten en Polen lijken zelfs aanknopingspunten naar de 17e eeuw te liggen, zo is de naam Cnossen opgedoken in  het voormalige Köningsberg, het vroegere Oost-Pruisen. Uiteraard zijn we ook nog steeds benieuwd naar familiesporen in Scandinavië, met name Zweden en Noorwegen.

Elke tip in dit opzicht is welkom bij het bestuurslid Jelle Pieters Cnossen te Hengelo(O),

E-mail adres : j.cnossen4@kpnplanet.nl.

Digitalisering, de website en de genealogie

Het zal een groot aantal familieleden niet zijn ontgaan dat we een enorme voortgang hebben geboekt in het digitaliseren van de familiegegevens en het publiceren van de resultaten via onze website www.cnossen.nl. Alle gegevens van het familieboek en alle gegevens die u ons na de publicatie daarvan in 1988 hebt toegezonden zijn verwerkt. Ze zijn, tenzij u hebt aangegeven dat u ze niet op de website gepubliceerd wilt hebben, te zien op: www.cnossen.nl onder het kopje Stamboom.

Het is hartverwarmend te constateren hoeveel jonge familieleden hun gegevens, na een toevallig of gepland bezoek aan onze website, per e-mail of post opsturen. Het bestuur heeft in de persoon van Frieda Cnossen hulp gekregen voor het invoeren in de computer. Het komende jaar zullen we met extra energie ontbrekende gegevens gaan verzamelen en vastleggen. Een aantal van u zullen we vragen de rol van “staagoudste” op zich te willen nemen en actief de gegevens van de eigen familiestaag te achterhalen.

Mocht u zich samen met ons hiermee willen bezighouden dan stellen we dat zeer op prijs. Een e-mail  naar jelle@cnossen.nl is genoeg. Wij zullen u dan verder instrueren. Een historische vermelding als medewerker in het verwezenlijken van het nieuwe boek en de dank van een uniek grote familie zal uw beloning zijn.

Donatie.

Een stichting kent geen leden maar donateurs en is afhankelijk van donaties. Het stichtingsbestuur heeft de intentie om jaarlijks ieder familielid of belangstellende, wel of geen donateurs, te voorzien van de nieuwsbrief. Hoewel de leden van het stichtingsbestuur en andere vrijwillige medewerkers geen onkosten in rekening brengen, is het onontkoombaar dat er toch kosten gemaakt moeten worden.

Deze noodzakelijke kosten voor drukwerk, porto en het voortgaande genealogisch familie- en archiefonderzoek. Deze onderzoeken worden door derden uitgevoerd en moeten bekostigd  worden uit de donatiegelden. Vorig jaar hebben we de vrijwillige donatie verhoogd naar  € 15,00 per jaar. We kunnen hier mee rondkomen, maar een hogere donatie of een extra gift is natuurlijk altijd welkom.

Wanneer een ieder gehoor geeft aan de vraag om een vrijwillige donatie aan de stichting over te maken, voor het goede familie-doel zullen we maar zeggen, zou dat heel plezierig zijn. De financiën van de familiestichting worden jaarlijks gecontroleerd en een accountantsverklaring wordt overlegd.

Familieberichten

Overleden

IJtje Cnossen-Tolsma                                Beauvais  (Frankrijk)                         94 jaar          FBG 2.69

Adrianus Herwijer                                Hoorn                                         84 jaar          FCA 3.95

Gerritje de Jong-Dijkstra                        Leek                                         83 jaar          FCN 3.100

Anskje Veenstra-Cnossen                        Sneek                                         95 jaar          FCA 3.232

Wietske Deinum-Cnossen                        Folsgeare                                 54 jaar          FBG 5.49

Margaretha Cnossen                                Ureterp                                 42 jaar          FCO 7.95

William Cnossen                                Jenison Michigan USA                 69 jaar  AAB 5.86

Dale Ottes Cnossen                                Grand Rapids Michigan USA        71 jaar  FCA 3.40

Gezina Gertruida Cnossen                        Sneek                                82 jaar          FCO 7.16

Willem Hendrik Cnossen                        Burgum                        61 jaar          FCN 3.107

Hinke Knossen-Bosma                                Joure                                95 jaar   FCN 7.32

Leentje Cnossen                                Sneek                                88 jaar   FCO 7.13

Richard Cnossen                                Wyoming Michigan USA        53 jaar          AAB 5.102

Gerritje Johanna Gerharda Cnossen-Meijer        Winterswijk                        89 jaar   AAB 5.291

Pieter Wiebes Cnossen                        Ontario                        73 jaar  FBG 5.22

Geboren

Taliana Marie Cnossen                                Eindhoven                                  FCN 6.96

Jefta Pieter Cnossen                                Enschede                                  AAB 5.256

Inèz Catharina Elisabeth Cnossen                Hoofddorp                                  AAB 5.239

Heinse Idwer de Lange                        St.Nicolaasga                                  FCN 2.244

Hildemarij Hendrina Cnossen                        Bussum                                  FCO 7.98

Jurek Symon Slawomir Cnossen                Joure                                          AAB 5.172

Koen Cnossen                                        Roden                                          FCN 3.134

Merit Jenna Cnossen                                Warnsveld                                  AAB 5.237

Douwe Jan van der Does                          Rotterdam                                  FCO 7.94        

Avery Cnossen                                        US                                          FBG 5

Sofia Cnossen                                        US                                          FGB 5

Gehuwd        

Christiane Cnossen en Detlef Klatt                Simmerath (Duitsland)                  AAB 5.151

Johan Piet Cnossen en Sandra Albers                Zoetermeer                                  FCN 2.48

Jacobus Cnossen en

Margaretha van Wageningen                        Sneek                                           AAB 5.173

Informatie formulier

Vorig jaar hebben we bij de nieuwsbrief een informatie formulier bij gesloten om de familiegegevens of wijzigingen te kunnen actualiseren. We hebben daarop een groot aantal reacties ontvangen, onze dank voor de medewerking en belangstelling.

Toch willen nogmaals uw aandacht en medewerking hiervoor vragen. Helemaal volledig zijn is een utopie, maar wanneer het supplement op ons familieboek wordt uitgegeven zou het bijzonder jammer zijn dat uw gegevens en of wijzigingen niet verwerkt zijn.

Wij sluiten daarom dit jaar weer een informatieformulier bij de nieuwsbrief. Ook kunt u het formulier digitaal overnemen van de ”Cnossen-Knossen” website.

Graag willen wij het formulier ontvangen per post of email.

Foeke Cnossen Hemdijk 99, 8601 XK SNEEK, email cnossendevries@home.nl

Ook willen wij uw aandacht vragen voor bijzondere gebeurtenissen in de familie. Wij stellen het erg op prijs om kennisgevingen te mogen ontvangen bij huwelijk, geboorten en overlijden. Graag deze kennisgevingen te zenden aan de secretaris van de Familiestichting “Cnossen-Knossen”,

Jan Cnossen, Langaerderdyk 13, 8629 PT SCHARNEGOUTUM

Familie kroniek

Onder de noemer “Het zou zo gebeurd kunnen zijn” heeft ons bestuurslid Tsjalke weer een aflevering voor de Cnossen kroniek geschreven. Dit keer heeft het verhaal een hoog historisch waarheids gehalte.

Van Bolsward naar Hommerts

Ongeveer 1600:

De Tachtigjarige oorlog woedde nog volop in Nederland, maar in Friesland heerste een betrekkelijke vrede. Overal in West Europa was de Spanjool “heer en meester”. Het was de tijd dat de bewoners van het Friesche platteland aan de opbouw van hun verwoeste bezittingen konden beginnen; alles was immers vernield en in brand gestoken door plunderende Spaanse soldaten. Maar die werden nu bij de grenzen van Friesland gekeerd door de soldaten van Willem Lodewijk.

Na de laatste vernietiging in 1586 ging het op de Cnossenterp ook weer wat vooruit. Nadat de boerderij afgebrand was, was men in de jaren daarna begonnen met de opbouw van de nieuwe gebouwen, de veestapel werd uitgebreid en dat was nodig ook, want de familie werd steeds groter en ze moesten allemaal van de boerderij leven. Toen de kinderen van Upke volwassen waren geworden gingen ze hun eigen weg. De jongens probeerden een boerderij te vinden om te boeren, de meisjes wilden graag met een boer trouwen. En zo kon het dus gebeuren dat een van de dochters van Upke Aenes, Teeds, trouwde met Ede Tietes Houtema, een boer uit Hommerts. Misschien heeft deze Ede Tietes zoveel invloed op de verhuur van boerderijen die eigendom waren van de kerk gehad, dat zijn beide zwagers Thomas en Johan naar Hommerts verhuisden om op een boerderij, eigendom van de kerk, te boeren. Thomas was ongehuwd, maar wist wel dat er nog een ander geslacht was. Hij heeft een half jaar samen gewoond met een vrouw die hem na een half jaar in de steek liet en terugging naar haar ouders. Na een paar jaar is Thomas teruggegaan naar Bolsward om boer te worden op de Cnossenterp.

Johan verging het anders. Geboren en getogen op de kleigrond bij Bolsward, was hij verhuisd naar de lichte veengrond van Hommerts. Het viel eerst niet mee, maar na een paar jaar had hij zijn zaakjes op orde. Boer zijn in Hommerts betekende boer zijn op land waar je alleen met de boot kon komen, het hooi en gras moest varend thuis gebracht worden, zand dat veerde en trilde als de koeien er overheen liepen. Hoe vaak zou hij bij zichzelf gedacht hebben waar ben ik aan begonnen? Jong en vol idealen, daar gingen ze voor. Eerst nog met behulp van broer Thomas en zijn  vrouw. De oudste kinderen werden gedoopt in de Roomse kerk, de jongsten in de protestantse kerk van Hommerts. Toen de Spaanse macht en invloed verdween en de Reformatie een feit was, waren er her en der in Friesland nog een paar groepen van mensen die de kerk van Rome trouw waren gebleven. O.a. in Bolsward was dat het geval en hier hoorde ook de Cnossen familie bij. In Hommerts was men met de Reformatie meegegaan en na een paar jaar hier gewoond te hebben ging ook Johan Upkes met zijn huishouding over. Lang zijn ze niet getrouwd geweest, zij is op jonge leeftijd overleden en Johan is later voor de tweede keer getrouwd met Jeltje Baesd.

Het is niet bekend hoelang Johan geboerd heeft op de boerderij van de kerk, wel weten we dat enige tijd later hij eigenaar en gebruiker was van een boerderij in Hommerts. Materieel gezien verging het hem goed. Hij was een man met meer interesse dan alleen de boerderij. Hij was de eerste van de familie die zich in Hommerts vestigde om er nooit meer weg te gaan. Hier heeft hij geleefd en gewoond. In 1636 is hij gestorven en begraven in de kerk van Hommerts. Later ook zijn vrouw Jeltje. Op hun graf kwam een enorm grote grafzerk te liggen, direct achter de voordeur, met afmetingen van 9 voet lang en 6 voet breed. Een dochter van hen, ook een Jeltje, is in 1651 overleden en begraven te Smalbrugge, haar grafzerk is op de begraafplaats aldaar is nog aanwezig.

Veel van hun nageslacht die in Hommerts geboren waren, zwierven later de hele wereld over.  Tot op de dag van vandaag zijn de Cnossens en Hommerts aan elkaar verbonden. “Als je in Hommerts een schop in de grond steekt en begint te graven, is het eerste wat boven komt  een Cnossen”.  

Tjalke Cnossen